Εδώ ακούτε ποντιακή μουσική


Joomla Slide Menu by DART Creations
Facebook Share
Share on facebook

      Είμαστε τυχεροί που σε κάθε εποχή βρίσκονται φωτισμένοι άνθρωποι, οι οποίοι πηγαίνουν τα πράγματα ένα βήμα μπροστά από τα συνηθισμένα και τα  αποδεκτά του καιρού τους .Ο Π. Γεώργιος ΧαριτίδηςΜια τέτοια περίπτωση  είναι και αυτή του πρωθιερέα πατρός Γώργίου Χαριτίδη, ο οποίος έζησε στο Καράουργκάν του Καρς, σπούδασε στην Ανωτέρα Ιερατική Σχολή  της Τιφλίδας και πέθανε στη Μεγάλη Βρύση του Κιλκίς. Ένας από τους συμμαθητές του της χρονιάς του 1895 ήταν και ο Ιωσήφ Τζουγκασβίλι που αργότερα θα γίνει γνωστός με το επαναστατικό του ψευδώνυμο: ΣΤΑΛΙΝ

 

Μια από τις σπάνιες εκδόσεις έγινε στο Κιλκίς το 2001, όταν η Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση υπό τον Θόδωρο Παραστατίδη, αποδέχτηκε την πρόταση του γιατρού απ’ την Πάτρα  Θανάση Διαμαντόπουλου να εκδοθεί ένα αφιέρωμα-λεύκωμα για τον ελληνισμό του Καρς του Καυκάσου με βάση την πορεία ενός από τους διανοούμενους της περιοχής, του πρωθιερέα Γεωργίου Χαριτίδη.

 ¨Όπως λέει και ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης , η έκδοση αυτή είναι μοναδική γιατί βασίζεται στο φωτογραφικό αρχείο του Γεωργίου Χαριτίδη. Οι φωτογραφίες των ελληνικών χωριών του Καρς τραβήχτηκαν το 1909 και πρωτύτερα. Παριστούν την εικόνα της περιοχής όπως την είχαν εντυπώσει οι Έλληνες του Καρς πριν την έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και φυσικά πριν  την οριστική προσφυγιά του 1918. Οι φωτογραφίες αυτές είναι μοναδικές και χρησιμοποιήθηκαν παλιότερα για να συνοδεύσουν το βιβλίο του Στυλιανού Μαυρογένους “Το Κυβερνείον Καρς του Αντικαυκάσου (Καρσκαγια όμπλαστ) και το εν αυτώ ελληνικόν στοιχείον κατά την περίοδον 1878-1920″, που εκδόθηκε απ’ την Εύξεινο Λέσχη Θεσσαλονίκης το 1963.

Οι πρωτότυπες φωτογραφικές πλάκες του Γεωργίου Χαριτίδη, μαζί με το ημερολόγιο και άλλα κείμενά του, υπήρξαν μέρος αυτών που κληρονόμησε ο δισέγγονός του Θανάσης Διαμαντόπουλος. Τιμώντας τη μνήμη, αλλά και την πνευματική παραγωγή του προπάππου του, επισκέφτηκε εκείνα τα μέρη του Καρς και ξαναφωτογράφησε 90 χρόνια μετά τα ίδια μέρη που είχε φωτογραφήσει ο παπα-Χαρίτωφ.

Η σημαντικότατη αυτή έκδοση λόγω του πρωτότυπου δημοσιευμένου υλικού και της πολύ καλής παρουσίασης του φαινομένου του ελληνισμού του Καρς -που δυστυχώς δεν είναι πλέον διαθέσιμη κι ούτε καν ISBN έχει- θα έπρεπε να βρίσκεται σε κάθε βιβλιοθήκη των φιλομαθών πολιτών και των ιστορικών σχολών.
Με την ιδιότητά του ως εκκλησιαστικού επιτρόπου της περιοχής Όλτης , ο Πρωθιερέας Γεώργιος Χαριτίδης μας κληροδότησε ένα πολύτιμο θησαυρό που δε θα μπορούσαμε να φανταστούμε την ύπαρξή του ούτε και στα πιο τρελά μας όνειρα. Μια σειρά φωτογραφιών του 1909 από τα χωριά και τις εκκλησιές της επαρχίας του .
Έχουμε λοιπόν στα χέρια μας φωτογραφίες των ιερών ναών και των χωριών της Όλτης του Σαρή Καμίς στα 1909 , όταν τέτοιες φωτογραφίες εκκλησιών και οικισμών  έχουν διασωθεί απ’ότι γνωρίζω ελάχιστες  ακόμη και από τον ιστορικό Πόντο. 

Στο αρχείο λοιπόν του π. Γεώργιου Χαριτίδη , υπάρχουν έξι φωτογραφίες σχετικά με το Τσορμίκ . 

A. H πρώτη φωτογραφία απεικονίζει γενική άποψη του χωριού Κάτω Τσορμίκ . Στο πρώτο πλάνο της φαίνεται ο ιερός ναός του Αγίου Γεωργίου με το σχολείο . Δίπλα από το σχολείο περνάει το ποτάμι , ενώ διακρίνονται καθαρά οι οικίες του χωριού με τα χωμάτινα δώματα . Η φωτογραφία έχει ληφθεί από την πλαγιά του βουνού Καρσί Νταγ , το οποίο υψώνεται πάνω από την εκκλησία.

B. Η δεύτερη φωτογραφία απεικονίζει σε κοντινή λήψη τον ΙΝ του Αγίου Γεωργίου και μέρος του σχολείου. Με προσεκτική εξέταση θα διακρίνουμε στο πίσω μέρος μία κατασκευή με σταυρό , η οποία μάλλον είναι κωδωνοστάσιο.

Γ.  Σε αυτήν τη φωτογραφία , βλέπουμε το εσωτερικό του ΙΝ του Αγίου Γεωργίου του Κάτω Τσορμίκ . Το τέμπλο είναι κτιστό και διακρίνουμε  κίονες, μανουάλια και εικόνες Αγίων 

Δ. Η επόμενη φωτογραφία αποτελεί άποψη του Άνω Τσορμίκ (Χιγκιάρ). Εδώ βλέπουμε πάλι το ποτάμι που περνά έξω από το χωριό , μια γέφυρα , τα   σπίτια με τα χαρακτηριστικά δώματα. Μολονότι φαίνονται κάποια μεγάλα οικοδομήματα , ωστόσο δεν έχουμε ακόμη καταλήξει αν ένα από αυτά είναι ο ΙΝ της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος.

 Ε. Το εσωτερικό του ΙΝ του Ανω Τσορμίκ που ήταν αφιερωμένο στην Μεταμόρφωση του Σωτήρος. Διακρίνουμε αρκετά καθαρά το περίτεχνο ξυλόγλυπτο τέμπλο το οποία είναι παλαιορωσικής τεχνοτροπίας. Πάνω από την Ωραία Πύλη φαίνεται καθαρά ο μυστικός δείπνος ενώ διακρίνουμε και άλλες εικόνες αγίων . Το τέμλπο αυτό φιλοτεχνήθηκε από τον Χαράλαμπο  Νικ. Παπαδόπουλο, ο οποίος το κατασκεύασε μαζί με τον κουμπάρο του Παπά Μύρων από το Τσιπλαχλί, ονομαστό ξυλογλύπτη.

Στ.   Η έκτη φωτογραφία μας δείχνει τα κοιμητήρια (ταφία) του χωριού Κάτω Τσορμίκ (νομίζω ότι είναι η μοναδική φωτογραφία κοιμητηρίων χωριού από όλο τον Πόντο και τον Αντικαύκασο). Διακρίνουμε τάφους απλούς με μικρούς ξύλινους σταυρούς χρωματισμένους με λευκό χρώμα. Δε βλέπουμε καμία άλλη διακόσμηση στους τάφους . 

¨Όλες οι ανωτέρω φωτογραφίες έχουν δημοσιευτεί για πρώτη φορά από τον καθηγητή ιατρικής κ. Αθανάσιο Διαμαντόπουλο , δισέγγονο του π. Γεώργιου Χαριτίδη.  Ο πολυπράγμων λοιπόν καθηγητής, στον οποίο με κληρονομική διαδοχή έφτασε το αρχείο του παπά Χαρίτων , επισκέφτηκε ξανά τους τόπους εκείνους  , όπως είναι  σήμερα,  και καρπός του ταξιδιού του αυτού υπήρξε ένα σημαντικό βιβλίο – λεύκωμα με τον τίτλο ΑΠΌ ΤΟ ΚΑΡΣ ΤΟΥ ΚΑΥΚΑΣΟΥ ΣΤΟ ΚΙΛΚΙΣ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ.0017__1
Μετά από επικοινωνία μας με τον καθόλα , πρόθυμο και ευγενή  δημιουργό του παραπάνω πονήματος,  ένα αντίτυπο του έφτασε κατά τύχη αγαθή και  στα χέρια μας.

Άξια λοιπόν η εργασία του συμπατριώτη μας.

Ωστόσο για μας η τύχη και η χαρά ήταν πραγματικά μεγάλη , γιατί από τη μια έχουμε μια απεικόνιση του χωριού μας  , όπως ήταν πριν από την καταστροφή ενώ από την άλλη   μας δίνεται η δυνατότητα να αναλάβουμε πρωτοβουλίες βασισμένοι στα τεκμήρια των φωτογραφιών. Και εξηγούμαι. 

Ήδη οι πρόγονοί μας, της πρώτης γενιάς προσφύγων κατάφεραν μέσα από αφάνταστους κόπους και θυσίες , σε εποχές δύσκολες ,   να ανιστορήσουν στα Παλατίτσια της Βέροιας τον ΙΝ Μεταμόρφωσης του Σωτήρος του Άνω Τσορμίκ .

Ο ναός αυτός , αν και πολύ μικρότερος από τον αρχικό εκείνο της πατρίδας  , ωστόσο αποτελεί πιστή αντιγραφή του πρώτου εκείνου ναού , αλλά δυστυχώς σήμερα δε βρίσκεται και σε πολύ καλή κατάσταση.

Η γενιά που την πονούσε την εκκλησιά αυτή δυστυχώς έφυγε , και εμείς οι επίγονοι μάλλον έχουμε φανεί μικρότεροι των περιστάσεων. Θες η ατονία των συναισθημάτων για ό,τι έχει σχέση με την πατρίδα , θες η οικονομική δυσπραγία των καιρών, αφήνουν το μικρό αυτό κόσμημα της μνήμης μας  να ρημάζει. Η αγαπημένη εκκλησία των προγόνων μας , αυτή που χτίστηκε με αίμα και δάκρυ πολύ , αυτή που συντροφεύει τους προγόνους μας στον αιώνιό τους ύπνο , και σίγουρα θα συντροφέψει και μας , έχει εγκαταλειφτεί στην τύχη της.

Βλέπεται οι καιροί δεν ευνοούν ούτε το αίσθημα   της κοινωνικής ευθύνης αλλά ούτε και τη συλλογικότητα . Έχουμε γίνει βαθειά ατομιστές και εγωιστές  οχυρωμένοι σε ένα κακώς εννοούμενο, ανόητο εν πολλοίς ,  ατομικό συμφέρον.
Η ευκαιρία για να αποδείξουμε το αντίθετο είναι πραγματικά μοναδική . 

Έχουμε μια φωτογραφία του 1909 που απεικονίζει το αληθινό τέμπλο της εκκλησιάς αυτής , το τέμπλο που με κοινές  θυσίες κατασκεύασαν οι πρόγονοί μας στο Άνω Τσορμίκ  περίπου στα 1900. Ο ναός αυτός ήδη υπάρχει στα Παλατίτσια , τον έχουν ανιστορήσει με πολύ κόπο οι παππούδες μας. Τι μένει λοιπόν ;

Να φανούμε άξιοι συνεχιστές εκείνων και να προχωρήσουμε στην ανακατασκευή του ιστορικού τέμπλου της εκκλησίας μας!

 Κάτι τέτοιο θα ήταν πραγματικό επίτευγμα , που θα έδινε άλλη διάσταση τόσο στο ναό μας , αλλά και  στη θέση του χωριού μας μέσα στα Ποντιακά πράγματα.

Η ανιστόρηση αυτή μαζί με την αναβίωση του πανηγυριού της Μεταμόρφωσης του Σωτήρος , θα μπορούσε με τους κατάλληλους χειρισμούς , να προσελκύσει επισκέπτες που ενδιαφέρονται για τα ποντιακά πράγματα. ¨Όλα αυτά σε συνδυασμό με την κατάλληλη  ανάδειξη του κοινού με τη Βεργίνα αρχαιολογικού μας χώρου θα μπορούσαν να δώσουν μια άλλη ώθηση στην ανάπτυξη , οικονομική και πολιτιστική του τόπου μας .server-82154ndn1416p3

Αν και οι καιροί είναι πραγματικά δύσκολοι για  όλους μας,  ωστόσο  θα  πρέπει να δρασκελίσουμε τη μιζέρια και να κάνουμε  ένα βήμα μπροστά από τα καθιερωμένα και τα κοινώς αποδεκτά ! 

ΣΑΝΤΕΤΕΣ