Εδώ ακούτε ποντιακή μουσική


Joomla Slide Menu by DART Creations
Facebook Share
Share on facebook

 Χάρτης της ΣαντάςΣε απόσταση 50 χιλιομέτρων και νοτιοανατολικά της Τραπεζούντας σε υψόμετρο που κυμαίνεται από τα 1500 έως τα 1800 μέτρα , βρίσκεται η Σάντα στο μέσον ψηλών βουνών και απέραντων περιοχών σκεπασμένων κυρίως από έλατα. Ανήκε στη Μητρόπολη Ροδόπολης του Πόντου, η οποία είχε έδρα τη Λιβερά .

Οι επτά ενορίες της Σάντας (επτάκωμος Σάντα) ήταν χτισμένες στις πλαγιές μιας εκτεταμένης χαράδρας την οποία χωρίζει ο Γιάμπολης ποταμός , που πηγάζει από το παρχάρι Τάσκιοπρου , χωρίζει δε τη Σάντα δεξιά και αριστερά . Ερχόμενοι από το βορρά , δηλαδή από την περιοχή της Γεμουράς και ακολουθώντας την κοίτη του Γιάμπολη στη μεν αριστερή βουνοπλαγιά βρίσκεται η ενορία Ζουρνατσάντων , στη δε δεξιά οι άλλες 6 ενορίες.Σαντά

 

 

Οι επτά ενορίες ήταν οι εξής :

  • ΕΝΟΡΙΑ ΙΣΧΑΝΑΝΤΩΝ : λίγο πριν την καταστροφή αριθμούσε περίπου 1.300 κατοίκους ενώ συντηρούσε και Ελληνικό σχολείο. Ο ενοριακός ναός ήταν αφιερωμένος στην Αγία Κυριακή
  • ΕΝΟΡΙΑ ΠΙΣΤΟΦΑΝΤΩΝ (Άθεν χωρίον) , με ΙΝ του Αγίου Χριστοφόρου και Ελληνικό σχολείο
  • ΕΝΟΡΙΑ ΖΟΥΡΝΑΤΣΑΝΤΩΝ , με ΙΝ του Αγίου Γεωργίου και Αγίου Κωνσταντίνου και Ελληνικό σχολείο
  • ΕΝΟΡΙΑ ΤΕΡΖΑΝΤΩΝ (Κάθεν χωρίον) με ΙΝ Μεταμόρφωσης του Σωτήρος και Αγίου Θεοδώρου και Ελληνικό σχολείο
  • ΕΝΟΡΙΑ ΠΙΝΙΑΤΑΝΤΩΝ , με ΙΝ του Προφήτη Ηλία και Ελληνικό σχολείο.
  • ΕΝΟΡΙΑ ΚΟΣΛΑΡΑΝΤΩΝ με ΙΝ Πέτρου και Παύλου και Ελληνικό σχολείο
  • ΕΝΟΡΙΑ ΤΣΑΚΑΛΑΝΤΩΝ με ΙΝ της Ζωοδόχου Πηγής και Ελληνικό σχολείο

Γύρω από τη Σαντά υπήρχαν μικροί οικισμοί Σανταίων , που αποτελούσαν παραρτήματα θα έλεγε κανείς των κυρίως χωριών της . Όλους αυτούς τους οικισμούς με ένα όνομα οι Σανταίοι τους αποκαλούσαν Φτελένια .

Ο πληθυσμός της Σαντάς λίγο πριν από την καταστροφή ανερχόταν σε 6.000 κατοίκους και ήταν ανέκαθεν αμιγής Ελληνικός πληθυσμός. Τα τούρκικα χωριά, τα οποία απείχαν γύρω στις δύο ώρες από αυτήν ελάχιστη επαφή είχαν με τους κατοίκους της τους οποίους έβλεπαν πάντοτε εχθρικά , όχι μόνο λόγο της εθνικής τους καταγωγής αλλά κυρίως εξαιτίας της οικονομικής τους ανωτερώτητας και των συνεχών διενέξεων και προστριβών για τον έλεγχο των πλούσιων βοσκοτόπων (παρχάρια) της περιοχής, κυρίως δε του ονομαστού παρχαριού Σκορδέν . Οι πολύχρονες αυτές διενέξεις οι οποίες δεν ήταν μόνο δικαστικές αλλά πολλές φορές ελάμβαναν και τη μορφή αιματηρών ένοπλων προστριβών συνέβαλαν αποφασιστικά στη διαμόρφωση του πολεμικού και ανυπόταχτου χαρακτήρα του Σανταίου ο οποίος από πολύ μικρή ηλικία έπρεπε να οπλοφορεί.Ανταρτόπουλα

Πάντως σχετικά με τα γειτονικά τούρκικα χωριά δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα η υπόθεση ότι οι πληθυσμοί τους είναι έλληνες οι οποίοι έχουν εξισλαμισθεί.

Η ανθούσα επτάκωμη Σαντά , εξαιτίας του μεγάλου υψομέτρου και των ακραίων καιρικών συνθηκών που επικρατούσαν εκεί ήταν άγονη και δεν είχε άλλους πόρους ζωής εκτός από την κτηνοτροφία και την ξενιτιά των παιδιών της στα τέσσερα άκρα του κόσμου.

Εξαιτίας όμως του γεγονότος ότι οι κάτοικοι της ζούσαν ελεύθεροι και μακριά από την τουρκική καταπίεση ο πληθυσμός της αυξήθηκε σημαντικά λόγω της προσέλευσης πολλών διωγμένων Ελλήνων από τα γειτονικά χωριά της περιοχής (Κρώμνη, Μούζενα κλπ) που ζητούσαν προστασία στην ανυπότακτη Σάντα . Η αδυναμία λοιπόν του τόπου να συντηρήσει και να θρέψει μεγάλους πληθυσμούς αλλά και το ανήσυχο πνεύμα του Σανταίου στάθηκαν η αιτία του φαινόμενου της ΄΄ξενιτείας΄΄ που στη Σαντά ήταν ιδιαίτερα έντονο καθ’ όλη τη διάρκεια της ιστορίας της .

Άρχισαν λοιπόν οι Σανταίοι να μεταναστεύουν στα παράλια της Τραπεζούντας , στη Γεμουρά , στα Σούρμενα , στη Χότση , στην Όλασα και αλλού δημιουργώντας νέα χωριά . Άλλοι δημιούργησαν εγκαταστάσεις στην περιοχή της Βαϊβούρτης (Μπαϊπούρτ ή Πάϊπερτη) και μετά το Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1878 πολλοί Σανταίοι μετανάστευσαν στον Καύκασο της Ρωσίας . Εκεί ίδρυσαν σε διάφορες περιοχές ανθούσες κωμοπόλεις και χωριά , με σχολεία και εκκλησίες .1909